Prawo

Koszt budowy schronu zależy m.in. od:

• kategorii odporności (S-0 do S-3),
• warunków gruntowo-wodnych,
• lokalizacji (pod budynkiem / obiekt wolnostojący),
• zakresu wyposażenia pod klucz,
• wielkości – optymalna wielkość to 1 m² na systemy + 1 m² na suchą toaletę + min. 1 m² na każdą osobę.
• funkcji dual-use.
  Nowoczesne schrony projektuje się jako budowle o podwójnym przeznaczeniu – użytkowe w czasie pokoju (piwnica, domowe kino, siłownia czy home office) i ochronne w czasie zagrożenia.
  

Taki model:

• zwiększa wartość nieruchomości,
• minimalizuje „martwą przestrzeń”,
• pozwala dostosować obiekt do trybu ochronnego w krótkim czasie,
• zapewnia niezależność i bezpieczeństwo rodziny w sytuacjach kryzysowych.

Za ten obszar odpowiadają: Projektanci, Architekci, Konstruktorzy – optymalizujemy koszty inwestycji, łącząc funkcje techniczne z codziennym komfortem i wzrostem wartości nieruchomości.

Czas przebywania w schronie zależy od rodzaju zagrożenia:

• atak powietrzny (rakietowy/dronowy) – od ogłoszenia alarmu do jego oficjalnego odwołania przez służby; zazwyczaj od 30 minut do kilku godzin,
• zagrożenie radiacyjne – zwykle minimum 24–48 godzin; w przypadku skażenia – dłużej, zgodnie z komunikatami służb,
• zagrożenie chemiczne/biologiczne – do momentu odwołania alarmu,
• awarie przemysłowe – najczęściej kilka godzin,
• ekstremalne zjawiska pogodowe – do ustania bezpośredniego zagrożenia.

Rozporządzenie przewiduje minimalny czas funkcjonowania systemów ochronnych, natomiast procedury opuszczenia obiektu powinny być zgodne z komunikatami właściwych służb.

Za ten obszar odpowiada: Ekspert Obrony Cywilnej

W przypadku gmin oraz sektora firm należących do infrastruktury krytycznej (prywatne lub spółki skarbu państwa), budowle ochronne projektuje się w odpowiedzi na realne scenariusze ryzyka, m.in.:

• zagrożenia militarne (fala uderzeniowa, odłamki, drony),
• skażenia CBRNe,
• awarie przemysłowe i chemiczne,
• katastrofy naturalne,
• długotrwałe przerwy w dostawie energii (blackout),
• niepokoje społeczne.

Podstawą decyzji inwestycyjnej powinna być analiza ryzyka lokalnego, zgodna z założeniami ustawy.

W przypadku osób prywatnych natomiast, schron przydomowy to ochrona nie tylko w sytuacjach wymienionych powyżej, ale także przed bieżącym niebezpieczeństwem takim jak: napady, rabunki i sytuacje bezpośredniego zagrożenia życia.

Za ten obszar odpowiada: Ekspert Obrony Cywilnej.

W sytuacji nagłej ewakuacji do schronu warto posiadać przygotowany zestaw obejmujący m.in.:

• dokumenty tożsamości i ważne dokumenty rodzinne,
• podstawowe leki i apteczkę,
• odzież ochronną i zapas ubrań,
• wyposażenie noclegowe (np. śpiwór, karimata)
• środki higieniczne,
• latarki lub czołówki i zapasowe źródła energii (powerbank),
• radio bateryjne lub z dynamem,
• żywność długoterminową i wodę,
• zatyczki do uszu i opaska na oczy do spania (W schronie bywa bardzo głośno (wentylacja, chrapanie, rozmowy, płacz dzieci). To jeden z najczęściej zapomnianych, a najważniejszych przedmiotów dla zachowania spokoju psychicznego. W wielu schronach światło pali się przez całą dobę ze względów bezpieczeństwa, więc opaska jest niezbędna, by organizm mógł faktycznie odpocząć.),
• przedmioty do spędzania czasu wolnego (książki, gry, zabawki, papier, długopisy).

 Dla rodzin z dziećmi należy uwzględnić potrzeby najmłodszych (żywność specjalistyczna, artykuły higieniczne, elementy wsparcia psychologicznego).

W ramach realizacji obiektu zapewniamy rekomendacje wyposażenia dostosowane do liczby użytkowników.

Za ten obszar odpowiada: Ekspert Obrony Cywilnej. Przekazujemy kompletne listy wyposażenia niezbędnego do autonomicznego funkcjonowania.

Poziom ochrony zależy od kategorii odporności (S-0 do S-3) i zastosowanych rozwiązań konstrukcyjnych.

Przepisy określają m.in.:

• minimalną odporność na obciążenie quasi-statyczne,
• wymagania dotyczące osłabienia promieniowania gamma,
• parametry izolacyjności i szczelności,
• wymagania dotyczące systemów filtrowentylacyjnych.

Dobór kategorii powinien wynikać z analizy zagrożeń i przeznaczenia obiektu.

W SAVI Defense stosujemy wyłącznie certyfikowane technologie budowlane:

• Żelbet Monolityczny: korpusy schronów projektujemy z betonu zbrojonego o wysokiej odporności na wstrząsy i wibracje.
• Badania Geotechniczne: każda budowa poprzedzona jest odwiertami i analizą warunków wodno-gruntowych, co jest kluczowe dla stabilności schronu. 
• Hermetyczność: stosujemy specjalistyczne zawory, rękawy oraz drzwi przeciwwybuchowe i gazoszczelne.

Za ten obszar odpowiadają: Inżynierowie Budownictwa i Geotechnicy. Nasza kadra inżynierska zapewnia wszechstronną wiedzę z zakresu geodezji i konstrukcji, gwarantując najwyższą wytrzymałość obiektów. 

Elementy konstrukcyjne:

• żelbetowa konstrukcja,
• drzwi i włazy ewakuacyjne przeciwwybuchowe,
• strefa wejściowa/dekontaminacja,
• zabezpieczenia CBRNe (zawory, rękawy).

Systemy techniczne:

• system filtrowentylacyjny,
• zasilanie podstawowe,
• oświetlenie,
• system łączności,
• agregat prądotwórczy*,
• system gospodarki wodno-ściekowej*.

*Dotyczy przede wszystkim systemów schronów publicznych ze względu na wysokie koszty budowy, wyposażenia  i zabezpieczenia tych urządzeń. Ze względów bezpieczeństwa zaleca się stosowanie jedynie suchych toalet zarówno w schronach publicznych jak i rodzinnych.

Wyposażenie użytkowe:

• miejsca do spania,
• magazyn zapasów,
• apteczki i środki ochrony osobistej,
• wyposażenie sanitarne – sucha toaleta.

Zakres wyposażenia zależy od przeznaczenia obiektu oraz jego kategorii prawnej.

• Schron Publiczny: rozbudowane systemy dekontaminacji, zbiorowe sanitariaty, systemy komunikacji ze służbami, wielostanowiskowe meble stalowe.
• Schron Przydomowy: kompaktowe systemy filtracji, łóżka piętrowe, toalety suche, zapasy żywności i wody, zapasowe źródła energii (powerbanki, baterie).

 Za ten obszar odpowiadają: Project Manager i Kierownik Budowy. Dostarczamy pełne wyposażenie wnętrza, wykonujemy próbne rozruchy i przekazujemy certyfikaty urządzeń.

Obowiązki wynikające z Ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907) oraz przepisów wykonawczych obowiązujących w 2026 roku.

Gminy i Samorządy (Wójt, Burmistrz, Prezydent). To one są „sercem” systemu na poziomie lokalnym:

• Inwentaryzacja i ewidencja: prowadzenie i aktualizacja danych w Centralnej Ewidencji Obiektów Zbiorowej Ochrony (OZO) dotyczących schronów i miejsc doraźnego schronienia (MDS).
• Systemy alarmowe: utrzymanie w pełnej sprawności technicznej syren i systemów powiadamiania (zintegrowanych z ogólnokrajowym systemem).
• Plany ewakuacji: opracowanie i regularna aktualizacja planów ewakuacji ludności (I, II i III stopnia) na wypadek konfliktu lub klęsk.
• Zasoby logistyczne: utrzymywanie gminnych magazynów (namioty, łóżka polowe, agregaty prądotwórcze, środki do uzdatniania wody).
• Edukacja: organizowanie szkoleń dla mieszkańców z zakresu zachowania w sytuacjach zagrożenia.
• Finansowanie: planowanie wydatków w ramach corocznego odpisu na ochronę ludności (0,3% PKB w skali państwa).

Spółki Skarbu Państwa i firmy strategiczne. Podmioty te stanowią „kręgosłup” przetrwania państwa:

• Ciągłość dostaw: opracowanie planów zapewnienia ciągłości dostaw energii, wody, paliw lub łączności w warunkach „W” (wojny).
• Ochrona pracowników: zapewnienie budowli ochronnych (schronów) dla personelu kluczowego, który musi pozostać na stanowisku pracy.
• Utrzymanie rezerw: przechowywanie i konserwacja zasobów strategicznych (np. części zamiennych do infrastruktury) wskazanych przez odpowiedniego Ministra.
• Współpraca z MON i MSWiA: realizacja zadań w ramach osłony strategicznej państwa.

Operatorzy Infrastruktury Krytycznej (IK). Często firmy prywatne, ale o kluczowym znaczeniu (np. telekomy, gazociągi):

• Bezpieczna Łączność: obowiązkowa integracja z Systemem Bezpiecznej Łączności Państwowej (SBŁP).
• Audyty odporności: regularne poddawanie się kontrolom w zakresie fizycznej i cybernetycznej ochrony obiektów o krytycznym znaczeniu.
• Systemy ostrzegania: umożliwienie przesyłania alertów obrony cywilnej przez własną infrastrukturę (np. maszty GSM).
• Plany ochrony: posiadanie zatwierdzonych planów ochrony na wypadek sabotażu i działań hybrydowych.

Firmy Prywatne i Deweloperzy. Obowiązki dotyczą głównie zasobów budowlanych i logistycznych:

• Warunki techniczne: od listopada 2025 r. każdy nowy budynek (spełniający kryteria ustawy) musi być projektowany zgodnie z nowymi wymogami dla schronów lub ukryć.
• Świadczenia rzeczowe: gotowość do udostępnienia (za odszkodowaniem) posiadanych maszyn, pojazdów lub budynków na potrzeby obrony cywilnej.
• Pracownicy w OC: obowiązek zwolnienia pracownika z pracy na czas szkoleń w ramach Korpusu Obrony Cywilnej (z zachowaniem praw pracowniczych).
• Dostępność obiektów: jeśli firma posiada schron, musi go udostępnić na polecenie organów ochrony ludności w sytuacji zagrożenia.

Obywatele i NGO (w tym OSP, PCK). Fundament społecznej odporności:

• Świadczenia osobiste: osoby w wieku 18–60 lat mogą zostać wezwane do doraźnych prac na rzecz obrony cywilnej (np. pomoc przy budowie umocnień).
• Szkolenia: obowiązek zapoznania się z instrukcjami alarmowymi i przestrzegania poleceń wydawanych przez służby w czasie ćwiczeń.
• NGO: Organizacje ratownicze (jak OSP) mają obowiązek utrzymywania gotowości operacyjnej do działań w ramach systemu ochrony ludności.

Nowe przepisy wprowadzają realną odpowiedzialność właścicieli nieruchomości oraz jednostek samorządu terytorialnego w zakresie:

• ewidencji,
• utrzymania i modernizacji,
• wyznaczania obiektów,
• zawierania porozumień,
• zapewnienia gotowości technicznej.